صفحه نخست ورود اعضاء ثبت نام ویژه نامه ها شناسنامه روزنامه تماس با ما         |          چهارشنبه, ۲۴ مرداد ۱۳۹۷   Wednesday 15 August 2018
کانال تلگرام جهان صنعت

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام

حفظ ثبات اقتصادی با چنگ و دندانگروه اقتصادی- بالاخره انتظارها به سر رسید و آنچه از مدت‌ها قبل همه بخش‌های اقتصادی کشور را به خود مشغول کرده بود به وقوع پیوست. ترامپ پشت تریبون قرار گرفت و از تصمیمش برای برجام گفت. آنچه که برنامه جامع اقدام مشترک نام گرفته بود و هرچند اندک توانسته بود مقداری اقتصاد کشور را از مسیر انحرافی‌اش خارج سازد و آن را وارد دور جدیدی از ارتباطات اقتصادی در فضای بین‌الملل کند.
از ماه‌ها پیش که حرف از تصمیم ترامپ برای خروج احتمالی‌اش از برجام می‌زدیم، می‌شد از نگاه‌های مردم فهمید که تا چه میزان نگران آینده اقتصادی‌شان در داخل کشور هستند و از همان زمان بود که همین مردم کمر همت بستند تا وارد جنگ روانی‌ای شوند که ترامپ به راه انداخته بود.
همان زمان که دولت حسن روحانی مصمم شد تا اراده‌اش را برای برقراری ارتباط موثر با فضای بین‌الملل به رخ همگان بکشد، تمام ذهنیت‌ها به این سمت بود که برجام راهگشای تمام مسایلی است که اقتصاد ایران با آن دست و پنجه نرم می‌کند‌ اما برجام هم که به بار نشست، باز هم نتوانستیم از آن برگ برنده‌ای برای خروج اقتصادمان از تنگنای چند ساله‌اش بسازیم.
هرچند نمی‌توان منکر این شد که با ورود برجام به فضای بین‌الملل، روابط اقتصادی‌مان با جامعه جهانی رنگ و بوی تازه‌تری به خود گرفت و سرمایه‌گذارانی که سال‌ها راه‌شان را کج کرده بودند و نمی‌خواستند وارد فاز سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران شوند ایران را به عنوان مقصدی برای سرمایه‌گذارای‌هایشان انتخاب کردند؛ اما واقعیت این است که چنین برنامه جامعی در ماه‌های گذشته غیر از به راه انداختن یک جنگ روانی و ایجاد التهاب در بازار داخلی‌مان تاثیر دیگری نداشته است.
اگر قرار بر این بود که دیگر نامی از برجام باقی نماند، دیگر گروه 5 به علاوه یکی هم باقی نمی‌ماند، گروهی که زمان زیادی را صرف این کردند تا بتوانند ارتباطات جهانی را گسترده‌تر کنند و اقتصادها را به هم گره بزنند تا از فرصت‌های اقتصادی همدیگر برای توسعه‌یافتگی بیشتر استفاده کنند‌ اما اگر 5 به علاوه یکی دیگر نباشد، دیگر آمریکا را نمی‌توان به عنوان یک قدرت تاثیر‌گذار بر بازار و اقتصاد ایران تعریف کرد که بتواند هر بار با به راه انداختن یک جنگ روانی اقتصاد و بازار داخلی ما را آشفته کند و سیل بی‌ثباتی‌های اقتصادی را در اقتصادمان به راه بیندازد.
همین دیروز که فقط چند ساعت به اعلام موضع احتمالی ترامپ از برجام باقی مانده بود بازار داخلی ما دوباره دچار آشفتگی و سردرگمی شد. همین بازاری که از ماه‌ها قبل در پیچ و تاب التهاباتش دست و پا می‌زد و حتی تصمیمات مقامات داخلی هم هر بار آن را می‌آشفت و قیمت‌ها را بالا و پایین می‌کرد، دیروز هم در انتظار برای تصمیم ابرقدرت اقتصادی جهان دوباره به هم ریخت و هیجانات روانی بازار مقدم بر عرضه و تقاضای واقعی بازار شد.
از زمانی که ترامپ گفت می‌خواهد تصمیمش را درباره برجام روز سه‌شنبه اعلام کند، مردم باز هم یک گزینه بیشتر نداشتند، بازار ارز و طلا و پس‌انداز برای روز مبادا. حتی با وجود آنکه از امروز اولین توزیع‌ها در بازار کلید خورده است و سکه‌های پیش‌فروش شده یک ماهه تحویل متقاضیان می‌شود، اما از دیروز بازار طلا و ارز کشور برآشفت و قیمت‌ها در عرض دو روز 162 هزار تومان افزایش داشتند. دیروز قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با ۱۶۲ هزار تومان افزایش به دو میلیون و ۶۴ هزار تومان رسید، در حالی که همین سکه روز دوشنبه با قیمت 1 میلیون و 930 هزار تومان خرید و فروش شد. پیش‌بینی می‌شود طی روزهای آتی بیش از یک میلیون قطعه سکه توسط واحدهای بانک ملی ایران به پیش خریدکنندگان تحویل داده شود.
این افت و خیزها در بازار ارز و سکه گویای تاثیرپذیری بالای اقتصاد ایران از فضای روانی است که هر بار کسی لب به سخن می‌گشاید بازار به هم می‌ریزد و قیمت‌ها تا اوج هم می‌روند.
درباره تصمیم ترامپ برای خروج احتمالی‌اش از برجام تاکنون حرف و حدیث فراوان بوده است. عده‌ای اعتقاد داشتند که ترامپ یک تنه نمی‌تواند برای خروج از برنامه جامع اقدام مشترک تصمیم بگیرد؛ در مقابل عده‌ای معتقد بودند که احتمال خروج ترامپ از برجام زیاد است و آن وقت است که می‌بینیم بازار و اقتصاد ایران به کجاها که نمی‌رود.
اما از روزهای گذشته که بیم خروج رییس‌جمهور‌ آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک می‌رفت، صاحبان اقتصادی کشور هر بار پشت تریبون‌ها می‌ایستادند و از آمادگی ایران برای تصمیم آمریکا حرف می‌زدند. سخنگوی دولت اولین نفری بود که اعلام کرد ایران برای خروج آمریکا از برجام آماده است و هیچ نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
اما آیا واقعا نباید نگران بود؟ آن هم برای اقتصادی که حتی با تصمیمات جدید دولتمردان خودمان لرزه بر اندامش می‌افتد و تب ناملایمتی‌های اقتصادی تمام وجودش را در‌بر می‌گیرد.
این بار اما قضیه چیز دیگری است. از زمانی که آمریکا دست به تحریم‌های بزرگی علیه اقتصاد ایران زد، راه را برای رود سرمایه‌گذاران به اقتصاد ایران بست. روابط بانکی و تجاری‌مان مختل شد و کسی تمایل نداشت وارد فضای اقتصادی ایران شود.
دولت ایران در دوره نهم و دهم خود دست کسی افتاد که به کل راه را برای ورود ایران به اقتصاد جهانی بسته بود و هر روز مساله تازه‌ای گریبان اقتصاد در راه مانده‌مان را می‌گرفت. ایران مقصدی برای سرمایه‌گذاران خارجی نبود، حجم زیادی از پول‌های ایران در بانک‌ها به صورت بلوکه باقی مانده بود و وابستگی ایران به درآمدهای نفتی‌اش بیشتر از هر زمانی شده بود. شاید به واقع بتوان گفت اگر در همان دوره اقتصاد ایران در چاه نابودی فرور نرفت تنها به دلیل این بود که نفت در بالاترین قیمت خود معامله می‌شد و به هر حال دست ایران از این منبع درآمدی‌اش کوتاه نبود.
اما الان دیگر نفت هم چندان قیمتی ندارد تا آن را بتوان به عنوان یک منبع اصلی درآمدی استفاده کرد و امیدوار بود که اگر روابط اقتصادی و تجاری‌مان با دنیا خدشه‌دار شود باز هم یک جای امیدی برای کسب درآمد داریم و می‌توانیم اقتصادمان را با این منبع درآمدی بچرخانیم.
واقعیت این است که حتی خود برجام گره‌گشای بسیاری از مسایل اقتصادی ایران نبوده است، چه آنکه جنس مشکلات اقتصادی ایران زیرساختی است و از ریشه دچار آسیب‌اند‌ اما به هر حال این که کشورهای اروپایی بخواهند سرمایه وارد اقتصاد ایران کنند و با ایران وارد روابط سرمایه‌گذاری و اقتصادی شوند معلوم است که مشکلات تمام که نه، اما کمتر می‌شوند.
در هر صورت تصمیم آمریکا هرچه باشد، ایران باید موضعش را در منطقه حفظ کند و بداند که وابستگی به برجام هم می‌تواند به اقتصاد ایران لطمه بزند. آنچه که واقعا بازار و اقتصاد داخلی ما نیاز دارد این است که برجام را یک گزینه بداند برای توسعه‌یافتگی بیشتر، اینکه با گسترده‌تر کردن روابط اقتصادی‌اش بخواهد قطار اقتصادی کشور را به جلو براند و از آن به عنوان یک فرصت استفاده کند.
اما اگر بخواهیم آنقدر به این برنامه جامع وابسته باشیم که فکر کنیم اگر چنین برنامه‌ای نباشد دیگر اقتصاد ما هم چیزی برای عرضه نخواهد داشت، باید گفت حتی پایبندی آمریکا به برجام هم نمی‌تواند کمکی به اقتصاد در راه مانده‌مان کند و تنها جنگ روانی آن است که بر بازار داخلی ما تاثیر می‌گذارد.
بنابراین باید به دنبال فکرهای اساسی‌تری برای آینده اقتصادی کشور باشیم و این گونه نباشد که هر آنچه از یک اقتصاد توسعه‌یافته انتظار می‌رود را به برجام گره بزنیم.
خروج آمریکا از برجام اثر محسوسی بر اقتصاد ایران ندارد
در همین حال رییس کل بانک مرکزی معتقد است که اصلی‌ترین دلایل اتخاذ تصمیمات جدید ارزی مصون‌سازی اقتصاد ایران از فضاسازی دشمنان و در راس آنها آمریکاست.
ولی‌الله سیف‌ در خصوص واکنش بانک مرکزی به تصمیمات جدید آمریکا درباره برجام افزود: با ترتیبات اتخاذ شده تصمیم آمریکا هرچه باشد در اقتصاد ما که در مسیر برنامه‌ریزی شده در حال حرکت است خللی ایجاد نمی‌کند.
وی گفت:‌ ترتیبات جدید ارزی باعث شده تا منابع ارزی کشور در ساختاری مناسب تحت کنترل قرار گیرد تا بتوان با اطمینان کامل برای اولویت‌های مورد نیاز تخصیص داده شود. رییس کل بانک مرکزی افزود: در حال حاضر ارز کافی برای تخصیص به کالاهای اساسی، مواد اولیه کارخانه‌ها‌ و نیاز مصرفی خانوارها در نظر گرفته شده لذا از این بابت مواضع آمریکا در خصوص برجام در اقتصاد ما اثر محسوسی نخواهد داشت.
سیف با بیان اینکه اقتصاد ما همچنان با قابلیت پیش‌بینی‌پذیری به حرکت خود ادامه خواهد داد تاکید کرد:‌ در این خصوص جای هیچ تامل و نگرانی نیست. وی در خصوص برنامه‌های دولت برای واکنش به اقدامات احتمالی آمریکا در خصوص برجام هم گفت: دولت مصمم است مسیر درست خود را ادامه دهد و در این زمینه گزینه‌های مختلفی را در اختیار دارد که بر حسب نوع تصمیمات و اقداماتی که آمریکایی‌ها انجام خواهند داد به آنها عکس‌العمل نشان می‌دهیم.
سیف در خصوص ادامه روند اجرای تصمیمات اخیر ارزی هم افزود: ساختار جدید و ترتیبات اخیر ارزی همانی است که اعلام شده و در شرف پیاده‌سازی است اما هنوز به طور کامل پیاده‌سازی نشده که عملکردش برای جامعه محسوس باشد.
وی با بیان اینکه ویژگی اصلی این ترتیبات ارزی مصون‌سازی اقتصاد کشور از هرگونه فضا‌سازی و التهاب‌‌آفرینی دشمنان است گفت: اقتصاد کشور بی‌اعتنا به تصمیمات و اقدامات دشمنان، ساختار اقتصادی خودش را ادامه می‌دهد و تصمیم ‌آمریکا هر چه باشد اتخاذ تصمیم یا اقدامی خاص بیشتر از مسیری که تا امروز طی کرده‌ایم ضروری نخواهد بود.
برای هر اتفاقی آماده‌ایم
سخنگوی دولت و رییس سازمان برنامه و بودجه هم در این باره می‌گوید: ما برای هر اتفاقی آماده هستیم و از پیش برای آن برنامه‌ریزی و پیش‌بینی بودجه می‌کنیم.
محمدباقر نوبخت بیان کرد: وضع ارزی کشور خوب است و بنا به اعلام صندوق بین‌المللی پول ذخایر ارزی ایران از ۹۵ میلیارد به ۱۰۸ میلیارد دلار افزایش یافته است.
وی گفت: از اول تا ۱۵ اردیبهشت توانستیم چهار میلیارد و ۶۵۰ میلیون دلار ثبت‌سفارش برای کالاهای اساسی، دارو، لوکس و غیر‌ضروری داشته باشیم و تراز تجاری کشور در فروردین امسال ۶۰۰ میلیون دلار مثبت بود.
نوبخت تاکید کرد: هدف مشترک دولت و مجلس شورای اسلامی در برنامه ششم کشور، رشد اقتصادی است که باید برای رسیدن به این هدف شرایط سرمایه‌گذاری فراهم شود تا آثار آن را در تولید ملی و اشتغال مشاهده کنیم.
معاون رییس‌جمهور‌ و رییس سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: در سال گذشته و امسال از دو مسیر‌ سرمایه‌گذاری ترسیم شده که یکی از طریق استفاده از امکانات غیردولتی و دیگری استفاده از اعتبارات دولتی است.
نوبخت افزود: در بخش استفاده از امکانات غیردولتی، بانک‌ها باید وارد عمل شوند و سرمایه لازم را در اختیار واحدهای تولیدی و صنعتی نیازمند به سرمایه در گردش قرار دهند که این کار در سال گذشته در قالب تسهیلات رفع موانع تولید انجام شد.
وی تصریح کرد: بانک‌ها در سال گذشته ۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان تسهیلات به بیش از ۲۶ هزار واحد صنعتی و تولیدی کوچک و متوسط از مجموع ۸۰ هزار واحد پرداخت کردند.
رییس سازمان برنامه و بودجه افزود: مسیر دوم برای سرمایه‌گذاری، استفاده از اعتبارات دولتی است که خزانه باید وارد عمل شود و به این منظور سال گذشته ۴۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از ردیف تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای طرح‌ها اختصاص یافت.
رییس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به سخنان رییس‌جمهور‌ آمریکا برای خروج از برجام گفت: ما برای هر اتفاقی آماده هستیم و از پیش برای آن برنامه‌ریزی و پیش‌بینی بودجه می‌کنیم.
ایران به شرایط قبل از برجام برنمی‌گردد
یک کارشناس ارشد پولی و بانکی نیز می‌گوید: با خروج آمریکا از برجام، شرایط ایران به طور 100 درصد به زمان پیش از برجام برنمی‌گردد زیرا امکان تصویب مجدد قطعنامه‌هایی که سازمان ملل لغو کرده است، وجود ندارد.
احمد مجتهد اظهار کرد: اجرای برجام از دی ماه سال 94 سبب شد سیستم بانکی ایران بار دیگر فعال شود و ارتباطات بین‌المللی آن گسترش یابد.
وی افزود: هرچند دستاوردهای بانکی برجام ایده‌آل نبود و بانک‌های بزرگ جهان به دلیل ترس از تحریم‌های آمریکا حاضر به فعالیت با ایران نشدند اما باید گفت در همین مدت ایران توانست از فرصت به وجود آمده استفاده کند و نقل و انتقالات بانکی خود را انجام دهد.
رییس اسبق پژوهشکده پولی و بانکی ادامه داد: پس از اجرای برجام دسترسی به منابع ارزی که نقل و انتقال آن در زمان تحریم‌ها سخت و در برخی موارد غیرممکن بود، بهبود یافت و حتی با ورود سرمایه‌گذاران خارجی در دو سال و نیم گذشته، صنعت خودروسازی که نیازمند همکاری با طرف‌های خارجی بود، گسترش قابل توجهی یافت.
عضو هیات مدیره بانک سامان تصریح کرد: در دوران برجام صادرات نفت ایران به همه کشورها بار دیگر از سر گرفته شد و حتی توانستیم بیش از زمان تحریم‌ها صادرات خود را افزایش دهیم که نتیجه برخی سرمایه‌گذاری‌ها در این حوزه توسعه میادین نفتی بود.
مجتهد گفت: در همین مدت پروژه‌های پارس جنوبی و پروژه‌هایی که نیاز به تجهیزات خارجی داشت، بار دیگر فعال شد و برخی از طرح‌های توسعه‌ای صنعت نفت با موفقیت به بهره‌برداری رسید.
وی درباره اینکه برخی معتقدند برجام آن‌گونه که انتظار می‌رفت، در بازگشت ایران به شرایط قبل از تحریم‌ها اثرگذار نبوده است، گفت: توفیق نداشتن ما در بهره‌برداری از برجام به این دلیل است که بیش از اینها از برجام توقع داشتیم در حالی که نگرانی‌هایی که از فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا وجود دارد، مانع از سرمایه‌گذاری گسترده طرف‌های خارجی در ایران شده است.
رییس اسبق پژوهشکده پولی و بانکی‌ خروج آمریکا از برجام را به معنی پایان راه ندانست و گفت: در زمان تحریم‌ها نیز ایران روابط تجاری خود را با جهان حفظ کرد و با چین و روسیه و برخی کشورهای اروپایی که کمتر تحت فشار آمریکا هستند، معامله می‌کرد.
http://jahanesanat.ir/templates/jahanesanat/images/logo-abi.png
آرشیو نسخه PDF
ویژه نامه‌های جهان صنعت
صفحه اقتصاد: گروه اقتصادی- بالاخره انتظارها به سر رسید و آنچه از مدت‌ها قبل همه بخش‌های اقتصادی کشور را به خود مشغول کرده بود به وقوع پیوست. ترامپ پشت تریبون قرار گرفت و از تصمیمش برای برجام گفت. آنچه که برنامه جامع اقدام مشترک نام گرفته بود و هرچند اندک توانسته بود مقداری اقتصاد کشور را از مسیر انحرافی‌اش خارج سازد و آن را وارد دور جدیدی از ارتباطات اقتصادی در فضای بین‌الملل کند.
از ماه‌ها پیش که حرف از تصمیم ترامپ برای خروج احتمالی‌اش از برجام می‌زدیم، می‌شد از نگاه‌های مردم فهمید که تا چه میزان نگران آینده اقتصادی‌شان در داخل کشور هستند و از همان زمان بود که همین مردم کمر همت بستند تا وارد جنگ روانی‌ای شوند که ترامپ به راه انداخته بود.
همان زمان که دولت حسن روحانی مصمم شد تا اراده‌اش را برای برقراری ارتباط موثر با فضای بین‌الملل به رخ همگان بکشد، تمام ذهنیت‌ها به این سمت بود که برجام راهگشای تمام مسایلی است که اقتصاد ایران با آن دست و پنجه نرم می‌کند‌ اما برجام هم که به بار نشست، باز هم نتوانستیم از آن برگ برنده‌ای برای خروج اقتصادمان از تنگنای چند ساله‌اش بسازیم.
هرچند نمی‌توان منکر این شد که با ورود برجام به فضای بین‌الملل، روابط اقتصادی‌مان با جامعه جهانی رنگ و بوی تازه‌تری به خود گرفت و سرمایه‌گذارانی که سال‌ها راه‌شان را کج کرده بودند و نمی‌خواستند وارد فاز سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران شوند ایران را به عنوان مقصدی برای سرمایه‌گذارای‌هایشان انتخاب کردند؛ اما واقعیت این است که چنین برنامه جامعی در ماه‌های گذشته غیر از به راه انداختن یک جنگ روانی و ایجاد التهاب در بازار داخلی‌مان تاثیر دیگری نداشته است.
اگر قرار بر این بود که دیگر نامی از برجام باقی نماند، دیگر گروه 5 به علاوه یکی هم باقی نمی‌ماند، گروهی که زمان زیادی را صرف این کردند تا بتوانند ارتباطات جهانی را گسترده‌تر کنند و اقتصادها را به هم گره بزنند تا از فرصت‌های اقتصادی همدیگر برای توسعه‌یافتگی بیشتر استفاده کنند‌ اما اگر 5 به علاوه یکی دیگر نباشد، دیگر آمریکا را نمی‌توان به عنوان یک قدرت تاثیر‌گذار بر بازار و اقتصاد ایران تعریف کرد که بتواند هر بار با به راه انداختن یک جنگ روانی اقتصاد و بازار داخلی ما را آشفته کند و سیل بی‌ثباتی‌های اقتصادی را در اقتصادمان به راه بیندازد.
همین دیروز که فقط چند ساعت به اعلام موضع احتمالی ترامپ از برجام باقی مانده بود بازار داخلی ما دوباره دچار آشفتگی و سردرگمی شد. همین بازاری که از ماه‌ها قبل در پیچ و تاب التهاباتش دست و پا می‌زد و حتی تصمیمات مقامات داخلی هم هر بار آن را می‌آشفت و قیمت‌ها را بالا و پایین می‌کرد، دیروز هم در انتظار برای تصمیم ابرقدرت اقتصادی جهان دوباره به هم ریخت و هیجانات روانی بازار مقدم بر عرضه و تقاضای واقعی بازار شد.
از زمانی که ترامپ گفت می‌خواهد تصمیمش را درباره برجام روز سه‌شنبه اعلام کند، مردم باز هم یک گزینه بیشتر نداشتند، بازار ارز و طلا و پس‌انداز برای روز مبادا. حتی با وجود آنکه از امروز اولین توزیع‌ها در بازار کلید خورده است و سکه‌های پیش‌فروش شده یک ماهه تحویل متقاضیان می‌شود، اما از دیروز بازار طلا و ارز کشور برآشفت و قیمت‌ها در عرض دو روز 162 هزار تومان افزایش داشتند. دیروز قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید با ۱۶۲ هزار تومان افزایش به دو میلیون و ۶۴ هزار تومان رسید، در حالی که همین سکه روز دوشنبه با قیمت 1 میلیون و 930 هزار تومان خرید و فروش شد. پیش‌بینی می‌شود طی روزهای آتی بیش از یک میلیون قطعه سکه توسط واحدهای بانک ملی ایران به پیش خریدکنندگان تحویل داده شود.
این افت و خیزها در بازار ارز و سکه گویای تاثیرپذیری بالای اقتصاد ایران از فضای روانی است که هر بار کسی لب به سخن می‌گشاید بازار به هم می‌ریزد و قیمت‌ها تا اوج هم می‌روند.
درباره تصمیم ترامپ برای خروج احتمالی‌اش از برجام تاکنون حرف و حدیث فراوان بوده است. عده‌ای اعتقاد داشتند که ترامپ یک تنه نمی‌تواند برای خروج از برنامه جامع اقدام مشترک تصمیم بگیرد؛ در مقابل عده‌ای معتقد بودند که احتمال خروج ترامپ از برجام زیاد است و آن وقت است که می‌بینیم بازار و اقتصاد ایران به کجاها که نمی‌رود.
اما از روزهای گذشته که بیم خروج رییس‌جمهور‌ آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک می‌رفت، صاحبان اقتصادی کشور هر بار پشت تریبون‌ها می‌ایستادند و از آمادگی ایران برای تصمیم آمریکا حرف می‌زدند. سخنگوی دولت اولین نفری بود که اعلام کرد ایران برای خروج آمریکا از برجام آماده است و هیچ نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
اما آیا واقعا نباید نگران بود؟ آن هم برای اقتصادی که حتی با تصمیمات جدید دولتمردان خودمان لرزه بر اندامش می‌افتد و تب ناملایمتی‌های اقتصادی تمام وجودش را در‌بر می‌گیرد.
این بار اما قضیه چیز دیگری است. از زمانی که آمریکا دست به تحریم‌های بزرگی علیه اقتصاد ایران زد، راه را برای رود سرمایه‌گذاران به اقتصاد ایران بست. روابط بانکی و تجاری‌مان مختل شد و کسی تمایل نداشت وارد فضای اقتصادی ایران شود.
دولت ایران در دوره نهم و دهم خود دست کسی افتاد که به کل راه را برای ورود ایران به اقتصاد جهانی بسته بود و هر روز مساله تازه‌ای گریبان اقتصاد در راه مانده‌مان را می‌گرفت. ایران مقصدی برای سرمایه‌گذاران خارجی نبود، حجم زیادی از پول‌های ایران در بانک‌ها به صورت بلوکه باقی مانده بود و وابستگی ایران به درآمدهای نفتی‌اش بیشتر از هر زمانی شده بود. شاید به واقع بتوان گفت اگر در همان دوره اقتصاد ایران در چاه نابودی فرور نرفت تنها به دلیل این بود که نفت در بالاترین قیمت خود معامله می‌شد و به هر حال دست ایران از این منبع درآمدی‌اش کوتاه نبود.
اما الان دیگر نفت هم چندان قیمتی ندارد تا آن را بتوان به عنوان یک منبع اصلی درآمدی استفاده کرد و امیدوار بود که اگر روابط اقتصادی و تجاری‌مان با دنیا خدشه‌دار شود باز هم یک جای امیدی برای کسب درآمد داریم و می‌توانیم اقتصادمان را با این منبع درآمدی بچرخانیم.
واقعیت این است که حتی خود برجام گره‌گشای بسیاری از مسایل اقتصادی ایران نبوده است، چه آنکه جنس مشکلات اقتصادی ایران زیرساختی است و از ریشه دچار آسیب‌اند‌ اما به هر حال این که کشورهای اروپایی بخواهند سرمایه وارد اقتصاد ایران کنند و با ایران وارد روابط سرمایه‌گذاری و اقتصادی شوند معلوم است که مشکلات تمام که نه، اما کمتر می‌شوند.
در هر صورت تصمیم آمریکا هرچه باشد، ایران باید موضعش را در منطقه حفظ کند و بداند که وابستگی به برجام هم می‌تواند به اقتصاد ایران لطمه بزند. آنچه که واقعا بازار و اقتصاد داخلی ما نیاز دارد این است که برجام را یک گزینه بداند برای توسعه‌یافتگی بیشتر، اینکه با گسترده‌تر کردن روابط اقتصادی‌اش بخواهد قطار اقتصادی کشور را به جلو براند و از آن به عنوان یک فرصت استفاده کند.
اما اگر بخواهیم آنقدر به این برنامه جامع وابسته باشیم که فکر کنیم اگر چنین برنامه‌ای نباشد دیگر اقتصاد ما هم چیزی برای عرضه نخواهد داشت، باید گفت حتی پایبندی آمریکا به برجام هم نمی‌تواند کمکی به اقتصاد در راه مانده‌مان کند و تنها جنگ روانی آن است که بر بازار داخلی ما تاثیر می‌گذارد.
بنابراین باید به دنبال فکرهای اساسی‌تری برای آینده اقتصادی کشور باشیم و این گونه نباشد که هر آنچه از یک اقتصاد توسعه‌یافته انتظار می‌رود را به برجام گره بزنیم.
خروج آمریکا از برجام اثر محسوسی بر اقتصاد ایران ندارد
در همین حال رییس کل بانک مرکزی معتقد است که اصلی‌ترین دلایل اتخاذ تصمیمات جدید ارزی مصون‌سازی اقتصاد ایران از فضاسازی دشمنان و در راس آنها آمریکاست.
ولی‌الله سیف‌ در خصوص واکنش بانک مرکزی به تصمیمات جدید آمریکا درباره برجام افزود: با ترتیبات اتخاذ شده تصمیم آمریکا هرچه باشد در اقتصاد ما که در مسیر برنامه‌ریزی شده در حال حرکت است خللی ایجاد نمی‌کند.
وی گفت:‌ ترتیبات جدید ارزی باعث شده تا منابع ارزی کشور در ساختاری مناسب تحت کنترل قرار گیرد تا بتوان با اطمینان کامل برای اولویت‌های مورد نیاز تخصیص داده شود. رییس کل بانک مرکزی افزود: در حال حاضر ارز کافی برای تخصیص به کالاهای اساسی، مواد اولیه کارخانه‌ها‌ و نیاز مصرفی خانوارها در نظر گرفته شده لذا از این بابت مواضع آمریکا در خصوص برجام در اقتصاد ما اثر محسوسی نخواهد داشت.
سیف با بیان اینکه اقتصاد ما همچنان با قابلیت پیش‌بینی‌پذیری به حرکت خود ادامه خواهد داد تاکید کرد:‌ در این خصوص جای هیچ تامل و نگرانی نیست. وی در خصوص برنامه‌های دولت برای واکنش به اقدامات احتمالی آمریکا در خصوص برجام هم گفت: دولت مصمم است مسیر درست خود را ادامه دهد و در این زمینه گزینه‌های مختلفی را در اختیار دارد که بر حسب نوع تصمیمات و اقداماتی که آمریکایی‌ها انجام خواهند داد به آنها عکس‌العمل نشان می‌دهیم.
سیف در خصوص ادامه روند اجرای تصمیمات اخیر ارزی هم افزود: ساختار جدید و ترتیبات اخیر ارزی همانی است که اعلام شده و در شرف پیاده‌سازی است اما هنوز به طور کامل پیاده‌سازی نشده که عملکردش برای جامعه محسوس باشد.
وی با بیان اینکه ویژگی اصلی این ترتیبات ارزی مصون‌سازی اقتصاد کشور از هرگونه فضا‌سازی و التهاب‌‌آفرینی دشمنان است گفت: اقتصاد کشور بی‌اعتنا به تصمیمات و اقدامات دشمنان، ساختار اقتصادی خودش را ادامه می‌دهد و تصمیم ‌آمریکا هر چه باشد اتخاذ تصمیم یا اقدامی خاص بیشتر از مسیری که تا امروز طی کرده‌ایم ضروری نخواهد بود.
برای هر اتفاقی آماده‌ایم
سخنگوی دولت و رییس سازمان برنامه و بودجه هم در این باره می‌گوید: ما برای هر اتفاقی آماده هستیم و از پیش برای آن برنامه‌ریزی و پیش‌بینی بودجه می‌کنیم.
محمدباقر نوبخت بیان کرد: وضع ارزی کشور خوب است و بنا به اعلام صندوق بین‌المللی پول ذخایر ارزی ایران از ۹۵ میلیارد به ۱۰۸ میلیارد دلار افزایش یافته است.
وی گفت: از اول تا ۱۵ اردیبهشت توانستیم چهار میلیارد و ۶۵۰ میلیون دلار ثبت‌سفارش برای کالاهای اساسی، دارو، لوکس و غیر‌ضروری داشته باشیم و تراز تجاری کشور در فروردین امسال ۶۰۰ میلیون دلار مثبت بود.
نوبخت تاکید کرد: هدف مشترک دولت و مجلس شورای اسلامی در برنامه ششم کشور، رشد اقتصادی است که باید برای رسیدن به این هدف شرایط سرمایه‌گذاری فراهم شود تا آثار آن را در تولید ملی و اشتغال مشاهده کنیم.
معاون رییس‌جمهور‌ و رییس سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: در سال گذشته و امسال از دو مسیر‌ سرمایه‌گذاری ترسیم شده که یکی از طریق استفاده از امکانات غیردولتی و دیگری استفاده از اعتبارات دولتی است.
نوبخت افزود: در بخش استفاده از امکانات غیردولتی، بانک‌ها باید وارد عمل شوند و سرمایه لازم را در اختیار واحدهای تولیدی و صنعتی نیازمند به سرمایه در گردش قرار دهند که این کار در سال گذشته در قالب تسهیلات رفع موانع تولید انجام شد.
وی تصریح کرد: بانک‌ها در سال گذشته ۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان تسهیلات به بیش از ۲۶ هزار واحد صنعتی و تولیدی کوچک و متوسط از مجموع ۸۰ هزار واحد پرداخت کردند.
رییس سازمان برنامه و بودجه افزود: مسیر دوم برای سرمایه‌گذاری، استفاده از اعتبارات دولتی است که خزانه باید وارد عمل شود و به این منظور سال گذشته ۴۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از ردیف تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای طرح‌ها اختصاص یافت.
رییس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به سخنان رییس‌جمهور‌ آمریکا برای خروج از برجام گفت: ما برای هر اتفاقی آماده هستیم و از پیش برای آن برنامه‌ریزی و پیش‌بینی بودجه می‌کنیم.
ایران به شرایط قبل از برجام برنمی‌گردد
یک کارشناس ارشد پولی و بانکی نیز می‌گوید: با خروج آمریکا از برجام، شرایط ایران به طور 100 درصد به زمان پیش از برجام برنمی‌گردد زیرا امکان تصویب مجدد قطعنامه‌هایی که سازمان ملل لغو کرده است، وجود ندارد.
احمد مجتهد اظهار کرد: اجرای برجام از دی ماه سال 94 سبب شد سیستم بانکی ایران بار دیگر فعال شود و ارتباطات بین‌المللی آن گسترش یابد.
وی افزود: هرچند دستاوردهای بانکی برجام ایده‌آل نبود و بانک‌های بزرگ جهان به دلیل ترس از تحریم‌های آمریکا حاضر به فعالیت با ایران نشدند اما باید گفت در همین مدت ایران توانست از فرصت به وجود آمده استفاده کند و نقل و انتقالات بانکی خود را انجام دهد.
رییس اسبق پژوهشکده پولی و بانکی ادامه داد: پس از اجرای برجام دسترسی به منابع ارزی که نقل و انتقال آن در زمان تحریم‌ها سخت و در برخی موارد غیرممکن بود، بهبود یافت و حتی با ورود سرمایه‌گذاران خارجی در دو سال و نیم گذشته، صنعت خودروسازی که نیازمند همکاری با طرف‌های خارجی بود، گسترش قابل توجهی یافت.
عضو هیات مدیره بانک سامان تصریح کرد: در دوران برجام صادرات نفت ایران به همه کشورها بار دیگر از سر گرفته شد و حتی توانستیم بیش از زمان تحریم‌ها صادرات خود را افزایش دهیم که نتیجه برخی سرمایه‌گذاری‌ها در این حوزه توسعه میادین نفتی بود.
مجتهد گفت: در همین مدت پروژه‌های پارس جنوبی و پروژه‌هایی که نیاز به تجهیزات خارجی داشت، بار دیگر فعال شد و برخی از طرح‌های توسعه‌ای صنعت نفت با موفقیت به بهره‌برداری رسید.
وی درباره اینکه برخی معتقدند برجام آن‌گونه که انتظار می‌رفت، در بازگشت ایران به شرایط قبل از تحریم‌ها اثرگذار نبوده است، گفت: توفیق نداشتن ما در بهره‌برداری از برجام به این دلیل است که بیش از اینها از برجام توقع داشتیم در حالی که نگرانی‌هایی که از فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا وجود دارد، مانع از سرمایه‌گذاری گسترده طرف‌های خارجی در ایران شده است.
رییس اسبق پژوهشکده پولی و بانکی‌ خروج آمریکا از برجام را به معنی پایان راه ندانست و گفت: در زمان تحریم‌ها نیز ایران روابط تجاری خود را با جهان حفظ کرد و با چین و روسیه و برخی کشورهای اروپایی که کمتر تحت فشار آمریکا هستند، معامله می‌کرد.


ارسال دیدگاه
نام: ایمیل: دیدگاه: